Yurtdışındaki Türk şehitlikleri ve anıtları tek haritada buluştu

Milli Savunma Bakanlığı (MSB) Harita Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ‘Yurtdışı Türk Şehitlikleri ve Anıtları Haritası’ ile 48 ülkede bulunan yaklaşık 172 Türk şehitliği tek haritada yer aldı.
Harita Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ‘Yurtdışı Türk Şehitlikleri ve Anıtları Haritası’ ile 48 ülkede bulunan yaklaşık 172 Türk şehitliği kayıt altına alındı. 2025 yılının Kasım ayında başlatılan çalışma kapsamında Dışişleri Bakanlığı ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ile veri toplama çalışmaları yürütülürken, tarihi bilgilerin kontrolünde Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı, Milli Savunma Üniversitesi ve Askeri Tarih Başkanlığı’ndan destek alındı.

"Yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan birçok kapsamlı veri toplama çalışmaları gerçekleştirilmiştir"
Haritanın hazırlanma sürecine ilişkin bilgi veren Şube Müdürü Yarbay Fatih Kalle, çalışmada yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan kapsamlı veriler toplandığını belirterek, "Yurtdışı Türk Şehitlikleri ve Anıtları Haritası’na 2025 yılının Kasım ayından itibaren başlanılmıştır. Harita çalışmalarında yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan birçok kapsamlı veri toplama çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar esnasında Dışişleri Bakanlığımız ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı kurumumuzla beraber veri toplama çalışmalarını tamamladık" dedi.

Tarihi doğruluk kontrolü
Toplanan verilerin tarihi durumunun kontrol edilmesi amacıyla ilgili kurumlardan destek alındığını aktaran Kalle, "Bu çalışmaların akabinde topladığımız verilerin tarihi doğruluğunun kontrol edilmesi maksadıyla Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı, Milli Savunma Üniversitesi ve Askeri Tarih Daire Başkanlığı’ndan destekler alınmıştır" ifadelerini kullandı.

"Haritamızda 48 ülkede yaklaşık 172 şehitliğe yer verilmiştir"
Yarbay Fatih Kalle, aynı zamanda şu ifadelere yer verdi:
"Haritamızda 48 ülkede yaklaşık 172 şehitliğe yer verilmiştir. Resmi olarak bilinmeyen köylerde, harp sahalarında yerleri henüz tespit edilememiş şehitler de mevcut olup haritamızda yer verilememiş olabilir. Buna örnek olarak Sarıkamış komutanlarından İhsan Latif Paşa’nın hatıratında Çin’in Manchur bölgesinde mezar yerleri olan şehitlerimizden bahsedilmektedir. İlerleyen zamanlarda haritamızın güncellenebileceği ve tespiti halinde yenilerinin eklenebileceği değerlendirilmektedir."
"Büyük figürlerin üniformalarını gerçeğe en uygun şekilde hazırlanması için çalışmalarda bulunulmuştur"
Fatih Kalle, haritalarda sunulan tarih figürlerde şehitlere ve emir komutasında şehitler veren büyük liderlere, komutanlara da yer verilmeye çalışıldığını vurgulayarak, "Bu dönemde vazife yapmış büyük figürlerin üniformalarını gerçeğe en uygun şekilde hazırlanması için çok titiz çalışmalarda bulunulmuştur. Şehitliklerin harita üzerindeki gösteriminde gerçek dünyada var olan şekliyle çizimler yapılarak gösterilmeye çalışılmıştır. Tahrip olanlar varsa da Kutul Amare için daha evvelden yapılmış fakat şu anda bulunmayan o görselle bütün şehitliklerimizin gösterimi yapılmaya çalışılmıştır" diye konuştu.
"Mehmetçiğin cephede olan görselleri de haritamız üzerinde paylaşılmıştır"
Çalışmada şehitliklerin yanı sıra Türk askerlerinin görev yaptığı bölgeler ile tarihi harp araçlarına ilişkin görsellere de yer verildiğini belirten Kalle, "Ayrıca Yemen, Hindistan gibi bölgelerde Mehmetçiğin cephede olan görselleri de haritamız üzerinde paylaşılmıştır. Son olarak da haritamızda tarihi olarak gemilerimizin, uçaklarımızın, bunun gibi harp araç gereçlerimizin de paylaşımı yapılmıştır harita üzerinde" şeklinde konuştu.
Osmanlı dönemine ait gemi görsellerinin hazırlanmasında Prof. Dr. İdris Bostan’ın Kürekli ve Yelkenli Osmanlı Gemileri isimli eserinden yararlanıldığını dile getiren Kalle, gemilerin gerçeğine uygun şekilde haritaya yansıtılmaya çalışıldığını söyledi.
İngiltere’deki Brookwood’da şehit düşen askerlerin kullandığı uçakların da gerçek kuyruk numaralarıyla haritada gösterildiğini belirten Yarbay Kalle, yurt dışında görev yaparken şehit olan diplomat, askeri personel, güvenlik görevlisi ve sivil personelin de çalışmaya dahil edildiğini kaydetti.
Haritada, yurt dışında görev yaparken şehit düşen diplomat, askeri ve sivil personel ile güvenlik görevlilerine de yer verildiğini ifade eden Kalle, şehitlerin Türkiye’ye defnedilmiş olsalar dahi şehit düştükleri yerlerin gösterildiğini söyledi. Aynı zamanda Fatih Kalle, haritanın lejantında ve görsel kolajında ise Osmanlı’nın öncü süvarilerinin cesaret ve korkusuzluğun timsali olarak yer aldığını anlattı.
"Şehit düşen fakat halihazırda bir mezar taşları bulunmayan şehitlerimiz için de görseller haritamıza eklenmiştir"
Birinci Dünya Savaşı’nda esir düşen Türk askerlerinin varlığını temsil eden Trans-Sibirya demiryolunun da haritaya işlendiğini söyleyen Yarbay Kalle, "Rusya Federasyonu sınırları içerisinde bulunan, bugünkü adıyla Trans-Sibirya olarak bilinen demiryolunda 1’inci Dünya Savaşı’nda esir düşen kahraman askerlerimizin bu hat üzerindeki varlıklarını temsil eden aziz hatıralarına saygıyla bu hat da haritamızda işlenmiştir. Ayrıca Akdeniz’de Refah Şilebi ve TCG Kocatepe gemilerinde görevleri esnasında şehit düşen fakat halihazırda bir mezar taşları bulunmayan şehitlerimiz için de gemi görselleri haritamıza eklenmiştir" açıklamasında bulundu.

"Vatan sağ olsun"
Haritada yer verilen şehitliklerden birine ilişkin Kore Savaşı’ndan bir olayı da anlatan Yarbay Kalle, 22 Nisan’ı 23 Nisan’a bağlayan gün 1951 tarihinde Kore’de ileri gözetleyici olarak görev yapan Üsteğmen Mehmet Gönenç’in birliğinin düşman kuvvetleri tarafından kuşatıldığını söyledi.
Gönenç’in birlik merkeziyle telsiz irtibatına geçerek acil topçu ateşi istediğini belirten Fatih Kalle, Gönenç’in telsizden, "Düşman etrafımızı sardı, telsizci şehit oldu, yaralandım. Koordinatları veriyorum ve buraya acil topçu ateşi istiyorum" dediğini aktardı.
Birlik merkezinden yapılacak topçu atışının bölgedeki askerlerin de hayatına mal olabileceğinin bildirilmesi üzerine Üsteğmen Gönenç’in, "Vatan sağ olsun" diyerek topçu ateşinin yapılmasını tekrar talep ettiğinin altını çizen Yarbay Fatih Kalle, yapılan atışla düşman birliklerinin püskürtüldüğünü ve görevin başarıyla tamamlandığını ifade ederek konuşmasını tamamladı.
Vatandaşlar, Yurt Dışı Türk Şehitlikleri ve Anıtlar Haritası’na ‘https://www.harita.gov.tr/urun/yurt-disi-turk-sehitlikleri-ve-anitlar-haritasi/808’ adresinden ulaşabilecek.