Anadolu’nun dev piramitleri zamana meydan okuyor

Manisa’nın Salihli ilçesinde bulunan ve "Anadolu’nun Piramitleri" olarak adlandırılan Lidyalılara ait Bintepeler tümülüs alanı, hem dünyanın en büyük nekropol bölgesi hem de barındırdığı devasa krallık mezarlarıyla dünya tarihine ışık tutuyor. Bölgenin en görkemli yapısı olan Lidya Kralı Alyattes’in tümülüsü, 70 metrelik yüksekliği ve 300 metrelik taban genişliğiyle yeryüzündeki en büyük tümülüs olma unvanını elinde bulunduruyor.
Antik Çağ’ın en zengin ve köklü uygarlıklarından biri olan Lidya Krallığı’nın başkenti Sardes’in yanı başında yer alan Bintepeler mevkiindeki devasa tümülüsler, görkemli yapıları ve yapım teknikleriyle görenleri hayrete düşürüyor. Dünyanın en büyük tümülüs mezarlık bölgesi olarak kabul edilen Bintepeler, Lidyalıların ölümsüzlük arzusuyla inşa ettiği mühendislik harikalarına ev sahipliği yapıyor.
Bölgede irili ufaklı yüzlerce tümülüs yer alırken, bunların arasında en göze çarpanı Lidyalıların ünlü kralı Karun’un (Kroisos) babası olan Kral Alyattes’e ait anıt mezar. 70 metre yüksekliği ve 300 metrelik genişliğiyle "dünyanın en büyük tümülüsü" unvanına sahip olan bu devasa tepe, boyutlarıyla Mısır piramitleriyle kıyaslanabilecek bir mimari ölçek sunuyor. Antik Çağ tarihçisi Herodot’un da yazılarında övgüyle bahsettiği ve "insan eliyle yapılmış en büyük eserlerden biri" olarak tanımladığı Kral Alyattes Tümülüsü, heybetiyle Gediz Ovasında kilometrelerce uzaktan seçilebiliyor.

Farklı bölgelerden toprak getirildi
Arkeolojik ve jeolojik incelemeler, Bintepeler’deki tümülüslerin yalnızca toprağın yığılmasıyla oluşmadığını, arkasında büyük bir planlama ve mühendislik başarısı yattığını ortaya koyuyor. Anıt mezarların yapımında homojen bir yapı elde etmek, çökme ve erozyonu önlemek amacıyla bölge dışındaki farklı coğrafyalardan ve farklı katmanlardan özel olarak getirilen toprak türleri kullanıldı. Kat kat harmanlanarak sıkıştırılan bu özel toprak yapısı, tümülüslerin binlerce yıldır doğal afetlere ve zamana karşı koyabilmesini sağladı.

"Dünyanın en büyük mezarlığı"
Lidyalılar tarafından inşa edilen tümülüslerin dünyanın en büyük anıt mezarı olduğuna dikkat çeken Sardes Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Nicholas Cahill, "Sardes’in birkaç büyük küçük mezar ve tümülüs var. Bintepeler dediğimiz tümülüs bölgesinde 125 kadar mezar günümüze kadar ulaşmış. Daha önceleri 160 kadar mezar olduğunu biliyoruz. 73 kilometrekareyle mezarlığın kendisi dünyanın en büyük mezarlığı. Üç tane de çok büyük tümülüsümüz var. Alyattes tümülüsü dünyanın en büyük tümülüsü. Hiçbir yerde daha büyük bir anıt yok. Yüksekliği 70 metre, genişliği 300 metre kadar. Herodot’un da bu mezarlıklardan bahsetmiş ve diyor ki; ‘Babil ve Mısır anıtlarından başka en büyüğü Lidya’da var ve o da Alyattes Tümülüsü’. Herodot ayrıca tümülüsü kimlerin yaptığını da anlatıyor. Kral Alyattes’in kim olduğunu ve tümülüsü kimlerin yaptığını anlatıyor. Üzerindeki tepede mantar gibi bir anıt var. O işaret de bugüne kadar kalıyor" dedi.
Sardes Kazıları Türk Temsilcisi Teoman Yalçınkaya’nın da önemli çalışmaları olduğunu ve bu çalışmalara göre tümülüslerin yaklaşık 300 kişilik bir ekiple 15 yılda tamamlandığını düşündüklerini ifade eden Prof. Cahill, "Aslında Teoman Yalçınkaya 1968’den beri devamlı çalışıyor. Kaç kişi, kaç araç ne kadar toprak olduğunu ortaya çıkardı. Teoman Yalçınkaya’ya göre çok az kişiyle inşa edilmiş. Yaklaşık 300 kişi ve birkaç arabayla bu tümülüsler inşa edilmiş. Ama burada en önemli konu çok su kullanılmış. Çünkü toprağın sıkıştırılması için çok su kullanılmış. Yaklaşık 15 yıl içerisinde tamamlanıyor. Topraklar farklı bölgelerden getirilmiş. Tümülüsün içerisinde kat kat farklı toprak katmanları tespit edildi. Siyah toprak, onun üzerinde kumlu bir toprak var. Demek ki ekipler farklı bölgelerden toprak getirip üst üste farklı topraklar kullanarak bu tümülüsleri inşa etmişler" ifadelerini kullandı.
Gerek kapladığı devasa alan gerekse barındırdığı mimari değerlerle sadece Manisa’nın değil, tüm dünyanın en önemli kültür miraslarından biri olan Bintepeler, gökyüzünden bakıldığında ova üzerine serpilmiş devasa piramitleri andırıyor. Lidyalı soylular ve krallar için inşa edilen bu anıtlar, antik dönemin defin geleneklerini ve statü göstergelerini en yetkin şekilde günümüze taşıyor.